امام عادل وپس از غيبت امام عادل ، حاكم شرع يعنى مجتهد عادل ، نايب امام است در تعيين مقدار ورسانيدن آن به مصرف . وحقير به قدر حصه خود راضىام كه به قدر رفع حاجت مجاهدين ومدافعين به ايشان داده شود از وجوه ماليات ، يعنى خراج أراضي خراجيه . وبرايشان حلال است گرفتن وسفر ايشان به اين قصد ، مباح است ونماز وروزه را قصر مىكنند . ومسلمين مقتولين در اين دفاع كه به قصد محافظت دين اسلام است در حكم شهيدند در ثواب وفضيلت وهرگاه در معركه قتال كشته شوند ، يعنى در ميدان ، جان بدهند اظهر اين است كه غسل وكفن كردن ساقط است وبه همان جامه‌هاى خود نماز بر آنها مىكنند ودفن مىكنند وپوستين وچكمه را مىكنند وبا ساير جامه‌ها دفن مىكنند . 452 - سؤال : هرگاه باغ معينى زيد ، مالك باشد ودر جوف باغ مذكور ، عمارتى باشد وباغ را با عمارت مزبور به شخص ذمي بفروشد ويهودي مذكور خواهد عمارت مزبوره را تغيير وتبديلى داده بسازد ، يا اينكه به طريق سابق بسازد وفروشنده باغ وعمارت مسطوره به هر نوعي كه ذمي خواهد بسازد عمارت بايره مزبوره را مضايقه نداشته باشد ، لكن ديگران كه باغات ايشان در حوالي وحواشي آن موضع مىباشد ممانعت ذمي مذكور را مىنمايند كه نسازد عمارت داخله در باغ خود را ، چنان كه قدرى از آن عمارت ساخته باشد وارتفاع آن اضافه از ارتفاع تتمه باغات وعمارات ديگران باشد تسلط دارند جماعت مسلمين كه همان قدر را خراب نمايند يا تسلط ندارند ؟ جواب : أصل " عدم جواز بلندتر ساختن خانه ذمي از خانه‌هاى مسلمين كه همسايه اويند " دليلي به غير فتواى أصحاب ودعوى اجماع در نظر نيست وحديث مشهور " الاسلام يعلوا ولا يعلى عليه " اشعار دارد وهر چند سند آن معلوم نيست صحيح باشد ، لكن مضمون آن مقبول ( 1 ) است واشكال در دلالت آن است در ما نحن فيه وعمده دليل ، اجماع منقول در منتهى وفتواى أصحاب است كه جايز نيست براي ذمي كه بناى

--> 1 : اما بايد دانست كه علاوة بر اجماع وحديث مقبول فوق ، از آية " حتى يعطوا الجزية عن يد وهم صاغرون " - توبه : 29 - نيز براي اين مسئله استفاده كرده‌اند .